Turgutalp Köyü Tarihçesi
Bulgaristan’ın Filibe–Pazarcık bölgesinden göç eden Pomakların 1884’te kurduğu köyün hikâyesi.
Önemli tarihler
Köyün kuruluşu
Köyün kurucuları, Bulgaristan’ın Filibe sancağına bağlı Tatarpazarcığı bölgesinden, Bulgar çetelerinin zulmünden kurtulmak için Anadolu’ya göç eden Müslüman Pomaklardır. 1884’te Bergama taraflarına gelip konaklarlar, ancak yerleşmezler. Terk ettikleri köylerine benzer bir yer ararken, Somalıların “Ilıca” dediği, suları bol ve yeşilliklerle çevrili bugünkü yere gelirler.
Hacı Yamak’ın öncülüğünde Soma’ya gelip arazinin sahibi Hacı Külah’la görüşür, parayı kendi aralarında toplayarak araziyi satın alırlar. Taştan ve kerpiçten evler yapmaya başlarlar. 1889’da köy ileri gelenleri, Ilıca adıyla bir köy kurduklarını bildiren bir dilekçeyle tescil isterler.
Cami, minare ve Turgutalp adı
Köylüler önce kendi aralarında yardımlaşarak camiyi yapar, 1895’te güçlükle tamamlarlar. Minare ise ancak 1899’da padişah II. Abdülhamid’in çıkardığı ödenekle, Bergama’dan getirilen kozak taşından yapılır. Halk arasında köye Turgutalp adını bizzat padişahın verdiği anlatılır. Bu konuda henüz bir belgeye ulaşılamamıştır. Yine de İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’ndeki 1898 tarihli bir fotoğrafta “Soma kazasında Turgutalp karyesi” yazar.
Millî Mücadele yılları
Yunan ordusu 1919’da Bergama’yı işgal ederek Soma yönüne ilerlerken, otuz yıl önce Bulgar çetelerinden kaçan Turgutalp halkı bu kez de Yunan tehlikesiyle karşılaşır. Köyden İbrahim Nalbant, Ahmet Avcı, Hasan (Turgut), Çerkezköylü Şevket Namlı ve Bero Mehmed (Cebeci) Cinge cephesinde görev alır.
Köyün işgali sırasında Bigadiç Milli Taburu’ndan Ali Osman Çavuş ile Hasan Çavuş, köyün içine yerleşen Yunan askerlerinden habersiz yaklaşırken şehit olur. Köylüler baskı ve zulüm görse de köyde ölümlü ya da yaralanmalı bir olay yaşanmaz. Ancak minarenin alemi Yunan askerlerinin kurşunlarıyla parçalanır.
Cumhuriyet’ten bugüne
Cumhuriyet’ten sonra köyde önce köylüler tarafından bir okul, ardından merkez cami yapılır. 1980’den sonra nüfus hızla artar ve köyün sorunlarını muhtarlık çözemez hale gelir. 1986’da Turgutalp Belediyesi kurulur. Nüfusu 10.000’e ulaşan belediye, 2014’te Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereği belediyelik niteliğini yitirir ve Soma’ya bağlı bir mahalle olur. Son belediye başkanı Ali Tulup, 2018’de Soma Belediye Başkanı seçilir.
