Turgutalp Mah., Soma / ManisaInstagramYouTubeFacebookAra
SOPOD logosu Soma Pomaklar
Derneği
Turgutalp’in bilinen ilk fotoğrafı, 1900’lerin başları
Ana sayfa  /  Etkinlikler  /  93 Harbi 150. Yıl
15 · 16 · 17 Nisan 2027  ·  Turgutalp / Soma / Manisa

93 Harbi’nin 150. Yıldönümünde Büyük Göçü ve Balkan Muhacirlerini Anma Programı

Soma Pomaklar Derneği’nin düzenlediği üç günlük program; anma, dua, kültür ve akademi ekseninde ilerliyor ve Turgutalp Kültür Yerleşkesi’nin açılışını da içeriyor.

Programın özeti

Yalnızca bir anma değil, kalıcı bir hafıza çalışması

1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı, halk arasındaki adıyla 93 Harbi, Balkanlardaki Müslüman ve Pomak toplulukları için yalnızca bir savaş değildi. Aynı zamanda yurt kaybı, zorunlu göç, parçalanan aileler ve yeni bir yerde hayatı yeniden kurma mücadelesiydi.

Savaşın 150. yılında Balkan şehitlerini ve muhacirleri anıyoruz. Amacımız göç hafızasını görünür kılmak ve Turgutalp’in tarihî ve kültürel mirasını gelecek nesillere aktarmak.

Programın amaçları
  • Balkan şehitlerini ve muhacirleri anmak
  • 93 Harbi ve Balkan göçleri hakkında tarihsel farkındalık oluşturmak
  • Turgutalp’in göç hafızasını görünür kılmak
  • Pomak kültürel mirasını kalıcı alanlarla geleceğe taşımak
Üç günlük program

Program akışı

Namaz vakitlerine bağlı saatler, Diyanet İşleri Başkanlığı 2027 takvimine göre ayrıca duyurulacaktır.

15Nisan 2027
Perşembe

Hatıra ve Dua Gecesi

Akşam
  • Yukarı Camii’nde akşam ezanı ve akşam namazı
  • Merkez Camii önüne geçiş
  • Kandil simidi ve lokum ikramı
  • Caddede çay ikramı ve sohbet
Yatsı namazından sonra
  • 93 Harbi şehitleri ve Balkan muhacirleri anısına Mevlid-i Şerif
  • Kur’an tilaveti ve dua
  • Kısa sohbet
16Nisan 2027
Cuma

Turgutalp Kültür Yerleşkesi Açılışı

Program akışı
  • Cuma namazının ardından yerleşkede buluşma
  • Protokol konuşmaları
  • Yerleşkenin resmî açılışı
  • Rehberli yerleşke gezisi
Gezi durakları
  • Pomak Kültür Evi
  • Açık Hava Sergi Alanı
  • Göç Enstalasyonu
  • Diğer tarih ve hafıza unsurları
17Nisan 2027
Cumartesi

Anma, akademi ve kültür

Gündüz
  • 93 Harbi ve Balkan Muhacirleri Anıtı’nın açılışı
  • Saygı duruşu ve İstiklal Marşı
  • 150. Yılında 93 Harbi ve Büyük Göç Sempozyumu
  • Davetlilere yemek
Akşam
  • Meşaleli yürüyüş
  • “Balkanlar Benim Yurdum” belgesel gösterimi
  • Balkan Türküleri Konseri
  • Kapanış
17 Nisan 2027 · Cumartesi

150. Yılında 93 Harbi ve Büyük Göç Sempozyumu

Manisa Büyükşehir Belediyesi ve Soma Belediyesi tarafından düzenlenen sempozyum, farklı disiplinlerden araştırmacıları bir araya getiriyor. Tam gün süren oturumlar, Manisa Celal Bayar Üniversitesi koordinasyonunda yüz yüze yapılacak.

Sempozyum, 150 yıl önce yaşanan ve sonrasında süren sürgün ve göç acılarının hatırlanmasını ve Manisa ile Soma kent hafızasına katkı sağlanmasını hedefliyor.

Oturum temaları
  • 93 Harbi
  • Pomaklar, muhacir toplulukları ve iskân
  • Balkanlardan Anadolu’ya Büyük Göç
  • Göç hafızası ve kültürel miras
Kalıcı alanlar

Turgutalp Kültür Yerleşkesi

93 Harbi ve Büyük Göç hafızasını yaşatacak kalıcı alanlardan oluşan yerleşke, 16 Nisan 2027’de resmî olarak açılacak. Anma, eğitim, kültür ve sergi işlevlerini bir arada barındıran, yıl boyunca yaşayan bir alan olarak tasarlandı.

Dalgalar ve Kuşlar Anıtı tasarım görseli
17 Nisan’da açılıyor

93 Harbi ve Balkan Muhacirleri Anıtı

Dalgalar göç yollarını, kuşlar ruhların gökyüzüne yükselişini simgeler. Anıt, kronoloji panolarıyla birlikte yerleşkenin anma merkezi olacak.

Pomak Kültür Evi tasarım görseli
16 Nisan’da gezilecek

Pomak Kültür Evi

Pomak dili, gündelik hayatı ve göç tarihi ekranlarda belgesel anlatımlarla tanıtılacak. Alt kat modern ve interaktif bir sergi alanı, üst kat dernek ofisi olarak kullanılacak.

Göç Enstalasyonu tasarım görseli
16 Nisan’da gezilecek

Göç Enstalasyonu

Balkanlardan Turgutalp’e uzanan göç yolunun hafıza alanı. Muhacir ailelerin yolculuğunu canlandıran figürler ve göç kronolojisini anlatan bilgi panolarından oluşuyor.

16 Nisan’da gezilecek

Açık Hava Sergi Alanı

93 Harbi ve Balkan göçlerini anlatan tarih panoları. Alan; tarih ve fotoğraf sergileri, öğrenci resim sergileri, ulusal gün ve anma etkinlikleri gibi farklı organizasyonlara ev sahipliği yapabilecek modüler bir yapıda planlandı.

Görseller tasarım aşamasındaki temsilî görsellerdir.

Çerkezköy istasyonunda İstanbul’a giden trene binen muhacirler, Balkan Savaşı, 1912–1913 (kartpostal)

Çerkezköy istasyonunda İstanbul’a giden trene binen muhacirler, Balkan Savaşı, 1912–1913 (kartpostal).

Tarihî arka plan

93 Harbi

1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Rumi takvimde 1293 yılına denk geldiği için halk arasında 93 Harbi olarak anılır. Savaş ve sonrasında yüz binlerce insan yurdunu bırakıp Anadolu’ya göç etmek zorunda kaldı. Pomak toplulukları da bu dalgalar içinde kimliğini ve kültürünü koruyarak Anadolu’ya ulaştı; Turgutalp bu yolculuğun durak yerlerinden biri oldu.

24.04.1877
Savaşın başlaması
Rusya’nın Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etmesiyle 93 Harbi başladı.
03.03.1878
Ayastefanos Antlaşması
Savaş, Ayastefanos (Yeşilköy) Antlaşması ile sona erdi.
13.07.1878
Berlin Antlaşması
Balkanlardaki yeni sınırlar Berlin Kongresi’nde belirlendi.
Birlikte gerçekleştiriyoruz

Düzenleyen ve paydaş kurumlar

Program, Soma Pomaklar Derneği’nin düzenleyiciliğinde; kamu kurumları, yerel yönetimler ve üniversitenin ortak katkısıyla hayata geçirilecek.

Düzenleyen
Soma Pomaklar Derneği (SOPOD)
Program koordinasyonu, içerik üretimi, kalıcı eserlerin hazırlanması
Paydaş
T.C. Soma Kaymakamlığı
Paydaş
Soma Belediyesi
Paydaş
Manisa Büyükşehir Belediyesi
Paydaş
Manisa Celal Bayar Üniversitesi

Kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler, akademisyenler, eğitim kurumları, sivil toplum kuruluşları, Balkan göçmen dernekleri, şehit yakınları ve gaziler, Turgutalp ve Soma halkı ile tüm vatandaşlar programa katılabilir.

Anlatıyoruz, unutturmuyoruz.

Turgutalp Kültür Yerleşkesi yalnızca 2027’de değil, gelecek yıllarda da tarih, kültür ve eğitim faaliyetlerinin merkezi olarak yaşamaya devam edecek.

Bilgi için iletişime geçin